Giải chi tiết William Gilbert and Magnetism – Đề thi thật IELTS

Dịch: Thế kỷ 16 và 17 đã chứng kiến hai người tiên phong vĩ đại của khoa học hiện đại: Galileo và Gilbert. Tầm ảnh hưởng từ các phát hiện của họ là vô cùng lỗi lạc. Gilbert là nhà khoa học hiện đại đầu tiên, đồng thời là người cha đẻ được công nhận của ngành khoa học điện và từ tính…

Giải thích chi tiết: Đoạn A giới thiệu bối cảnh lịch sử thời kỳ đầu với sự xuất hiện của hai nhà tiên phong vĩ đại trong nền khoa học hiện đại (“two great pioneers of modern science” tương ứng với “Pioneers of the early science”). Tác giả cũng khẳng định Gilbert chính là nhà khoa học hiện đại đầu tiên (“first modern scientist”). Do đó, tiêu đề V là hoàn toàn chuẩn xác.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại I: Đoạn A chưa nói về thời niên thiếu hay quá trình học tập của Gilbert (thông tin này thuộc về đoạn B).
• Loại VIII: Đoạn A không liệt kê các tác phẩm lớn của Gilbert (các tác phẩm này được nhắc đến ở đoạn D).
• Loại IX: Các phát hiện chi tiết về từ tính được trình bày cụ thể ở đoạn E chứ không phải đoạn A.

Dịch: Gilbert sinh ra trước Galileo. Sinh trưởng trong một gia đình danh giá ở hạt Colchester thuộc Vương quốc Anh vào ngày 24 tháng 5 năm 1544, ông theo học trường ngữ pháp, sau đó học y khoa tại Trường St John thuộc Đại học Cambridge và tốt nghiệp năm 1573. Về sau ông đi du hành ở lục địa và cuối cùng định cư tại Luân Đôn.

Giải thích chi tiết: Toàn bộ đoạn B tóm tắt những năm tháng đầu đời và con đường học vấn của Gilbert: từ ngày sinh, gia thế, quá trình học tập tại trường ngữ pháp cho đến khi tốt nghiệp đại học Cambridge và định cư (“Born…”, “went to grammar school”, “studied medicine… graduating in 1573”). Tất cả những nội dung này tương ứng với “Early years of Gilbert”.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại VI: Sự công nhận nghề nghiệp và xã hội (làm bác sĩ thành công, được phong tước) được đề cập ở đoạn C.
• Loại VII: Việc trở thành chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia chỉ xuất hiện ở đoạn C.

Dịch: Ông là một bác sĩ rất thành công và xuất chúng. Tất cả những điều này đã đưa ông lên cương vị chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia. Ông cũng được bổ nhiệm làm bác sĩ riêng cho Nữ hoàng (Elizabeth I) và sau đó được Nữ hoàng phong tước hiệp sĩ.

Giải thích chi tiết: Đoạn C tập trung mô tả những thành tựu vượt bậc trong sự nghiệp y học của Gilbert và các vinh dự xã hội lớn lao như được bầu làm chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia, được chọn làm ngự y hoàng gia và được Nữ hoàng phong tước hiệp sĩ.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại VII: “Becoming the president of the Royal Science Society” chỉ là một chi tiết cụ thể trong đoạn văn và không bao quát được các sự kiện quan trọng khác như việc làm ngự y hay được phong hiệp sĩ.
• Loại VIII: Đoạn C không nói về các tác phẩm của Gilbert.

Dịch: Ban đầu Gilbert quan tâm đến hóa học nhưng sau đó đã chuyển hướng trọng tâm do thuật giả kim chứa đựng quá nhiều yếu tố thần bí… Ông dần dần phát triển niềm đam mê với vật lý…

Giải thích chi tiết: Đoạn D giải thích lý do Gilbert thay đổi hướng nghiên cứu từ hóa học/thuật giả kim sang nghiên cứu vật lý và bản chất của từ tính.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại III: “The development of chemistry” không đúng vì đoạn văn không nói về sự phát triển của ngành hóa học, mà nói về việc ông từ bỏ hóa học do yếu tố thần bí.
• Loại VIII: “The great works of Gilbert” chỉ được đề cập ngắn gọn ở câu cuối đoạn, không phải ý chính của cả đoạn D.

Dịch: Khám phá của Gilbert có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với vật lý hiện đại. Ông đã nghiên cứu bản chất của từ tính và điện… Gilbert cũng phát hiện ra rằng kim loại có thể bị nhiễm từ… Ông đặt tên cho các đầu của nam châm là ‘cực bắc’ và ‘cực nam’.

Giải thích chi tiết: Đoạn E trình bày hàng loạt khám phá khoa học cụ thể của Gilbert liên quan đến từ tính: hiện tượng nhiễm từ ở kim loại, lực hút và lực đẩy giữa các cực, việc đặt tên cho hai cực Bắc và Nam của nam châm (“Gilbert’s discovery…”, “nature of magnetism”, “metals can be magnetised” tương ứng với “His discovery about magnetism”).

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại VIII: Đoạn E tập trung vào nội dung các khám phá khoa học thực nghiệm chứ không bàn về các ấn phẩm sách của ông.
• Loại II: Phương pháp nghiên cứu khoa học tổng quát của ông được trình bày ở đoạn G.

Dịch: Ông cũng đặt câu hỏi nghi vấn về những quan niệm thiên văn học truyền thống. Mặc dù theo thuyết nhật tâm của Copernicus, ông không bày tỏ quan điểm cốt lõi về việc trái đất nằm ở trung tâm vũ trụ hay quay quanh mặt trời. Tuy nhiên, ông tin rằng các ngôi sao không cách đều trái đất mà có các hành tinh giống trái đất quay quanh chúng.

Giải thích chi tiết: Đoạn F mở đầu trực tiếp bằng việc Gilbert nghi vấn các quan niệm thiên văn truyền thống (“questioned the traditional astronomical beliefs” tương ứng hoàn toàn với “Questioning traditional astronomy”), đồng thời đưa ra các lập luận mới về khoảng cách của các vì sao, chuyển động quay của trái đất và quỹ đạo của mặt trăng.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại II: Đoạn F nói về các quan điểm thiên văn học chứ không nói về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm.
• Loại IX: Khám phá về từ tính nói chung đã được nêu ở đoạn E; ở đoạn F, tác giả đi sâu vào ứng dụng khái niệm từ tính trong thiên văn học.

Dịch: Phương pháp nghiên cứu của ông mang tính cách mạng ở chỗ ông sử dụng các thí nghiệm thực nghiệm thay vì chỉ dùng logic thuần túy và suy luận như các triết gia Hy Lạp cổ đại. Đó là một thái độ mới đối với việc điều tra nghiên cứu khoa học.

Giải thích chi tiết: Đoạn G phân tích tính cách mạng và mới mẻ trong phương pháp nghiên cứu của Gilbert. Điểm mới đột phá này chính là việc chuyển từ suy luận lý thuyết thuần túy sang quan sát cẩn thận và thực nghiệm khoa học.

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại VIII: Đoạn G bàn về phương pháp luận và đóng góp mang tính nền tảng của ông cho khoa học chứ không phải danh sách các tác phẩm.
• Loại VII: Việc làm chủ tịch hội khoa học đã được nhắc tới ở đoạn C.

Dịch: Tuy nhiên, ông ít được biết đến hơn so với những gì ông xứng đáng nhận được.

8. He is less famous than he should be.

Phân tích câu hỏi: Nhận định đưa ra là Gilbert ít nổi tiếng hơn so với mức độ xứng đáng của ông (“less famous than he should be”).

Giải thích chi tiết: Đoạn A chỉ ra rằng dù là cha đẻ của ngành khoa học điện từ, Gilbert lại ít được biết đến hơn so với những gì ông xứng đáng (“less well known than he deserves” tương đương với “less famous than he should be”). Thông tin trong câu hỏi hoàn toàn trùng khớp với nội dung bài đọc, vì vậy đáp án là TRUE.

Dịch: Ông là một bác sĩ rất thành công và xuất chúng. Tất cả những điều này đã đưa ông lên cương vị chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia. Ông cũng được bổ nhiệm làm bác sĩ riêng cho Nữ hoàng (Elizabeth I), và sau đó được Nữ hoàng phong tước hiệp sĩ.

9. He was famous as a doctor before he was employed by the Queen.

Phân tích câu hỏi: Nhận định đưa ra là ông đã nổi tiếng với tư cách là một bác sĩ trước khi được Nữ hoàng tuyển dụng/bổ nhiệm.

Giải thích chi tiết: Đoạn C nêu rõ Gilbert đã là một bác sĩ rất thành công và nổi tiếng, và chính đỉnh cao danh tiếng này đã dẫn tới việc ông được bầu làm chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia rồi sau đó mới được bổ nhiệm làm ngự y cho Nữ hoàng (“All this culminated in… He was also appointed personal physician to the Queen”). Điều này chứng minh danh tiếng nghề nghiệp của ông đã có trước khi vào phục vụ hoàng gia. Do đó, đáp án là TRUE.

Dịch: Không có

10. He lost faith in the medical theories of his time.

Phân tích câu hỏi: Nhận định cho rằng Gilbert đã mất niềm tin vào các lý thuyết y học đương thời.

Giải thích chi tiết: Trong bài đọc, đoạn D chỉ đề cập rằng Gilbert mất hứng thú với hóa học do tính chất thần bí của thuật giả kim (“mysticism of alchemy”), hoàn toàn không có thông tin nào cho biết ông có mất niềm tin vào lý thuyết y khoa thời bấy giờ hay không (trên thực tế ông vẫn làm bác sĩ nổi tiếng và phục vụ hoàng gia đến cuối đời). Vì vậy, đáp án là NOT GIVEN.

“However, he believed that stars are not equidistant from the earth but have their own earth-like planets orbiting around them.” (Đoạn F)

“Thus a perfectly spherical lodestone, when aligned with the earth’s poles, would wobble all by itself in 24 hours. Further, he also believed that the sun and other stars wobble just like the earth does around a crystal core…” (Đoạn F)

Dịch: Gilbert cũng phát hiện ra rằng kim loại có thể bị nhiễm từ khi chà xát với các vật liệu như lông thú, nhựa hoặc những thứ tương tự (Đoạn E). Tuy nhiên, ông tin rằng các vì sao không cách đều trái đất mà có các hành tinh giống trái đất quay quanh chúng (Đoạn F). Vì vậy, một khối đá nam châm hình cầu hoàn hảo khi thẳng hàng với các cực của trái đất sẽ tự dao động trong 24 giờ. Hơn nữa, ông cũng tin rằng mặt trời và các vì sao khác dao động giống như cách trái đất tự dao động quanh một lõi tinh thể… (Đoạn F)

C. Metal can be magnetised.

D. Stars are at different distances from the earth.

E. The earth wobbles on its axis.

Phân tích: Câu hỏi yêu cầu xác định ba phát hiện/quan điểm thuộc về Gilbert (“THREE of the following are parts of Gilbert’s discovery”):

• Đáp án C: Đoạn E khẳng định Gilbert phát hiện ra kim loại có thể bị nhiễm từ (“metals can be magnetised”).
• Đáp án D: Đoạn F nêu rằng ông tin các vì sao không có khoảng cách đều nhau tới trái đất (“stars are not equidistant from the earth” tương đương “at different distances from the earth”).
• Đáp án E: Đoạn F giải thích về sự tự dao động/quay quanh trục của trái đất trong 24 giờ (“wobble all by itself in 24 hours”, “the earth wobbles”).

Tại sao loại các đáp án còn lại:

• Loại A: Đoạn D chỉ ra việc biến đổi kim loại (“transmutation of metal”) thuộc về thuật giả kim mang tính thần bí mà Gilbert đã từ bỏ.
• Loại B: Đoạn E nói việc chà tỏi lên đá nam châm làm mất từ tính (“rubbing garlic on lodestone can neutralise its magnetism”) chỉ là niềm tin mê tín (“superstitions”) thời bấy giờ, không phải phát hiện của Gilbert.
• Loại F: Đoạn E nêu rõ việc phát hiện có hai loại điện tích âm và dương là do nhà khoa học người Pháp tên du Fay tìm ra (“du Fay that discovered that there are actually two electrical charges”).

/ˌpaɪəˈnɪər/

• Nghĩa: Người tiên phong, người đi đầu trong một lĩnh vực
• Đồng nghĩa: Trailblazer, innovator, forerunner
• Ví dụ: Gilbert and Galileo were celebrated as great pioneers of modern science.

/ˈem.ɪ.nənt/

• Nghĩa: Xuất chúng, lỗi lạc, danh tiếng lẫy lừng
• Đồng nghĩa: Distinguished, prominent, renowned
• Ví dụ: He was born into an eminent local family and became a highly respected physician.

/əˈkred.ɪ.tɪd/

• Nghĩa: Được chính thức công nhận, được thừa nhận
• Đồng nghĩa: Recognized, authorized, officially approved
• Ví dụ: Gilbert is widely regarded as the accredited father of electricity and magnetism.

/ˈləʊd.stəʊn/

• Nghĩa: Đá nam châm (quặng sắt có từ tính tự nhiên)
• Đồng nghĩa: Natural magnet, magnetite
• Ví dụ: Ancient navigators observed that a suspended lodestone would always align itself north and south.

/ˈkʌl.mɪ.neɪt/

• Nghĩa: Lên đến đỉnh điểm, dẫn tới kết quả cao nhất
• Đồng nghĩa: Peak, climax, conclude in
• Ví dụ: His illustrious medical career culminated in his election as president of the society.

/ˈmɪs.tɪ.sɪ.zəm/

• Nghĩa: Chủ nghĩa thần bí, tính chất huyền bí không dựa trên khoa học
• Đồng nghĩa: Occultism, spiritualism, esotericism
• Ví dụ: He abandoned alchemy because it was heavily intertwined with mysticism.

/ˈæl.kə.mi/

• Nghĩa: Thuật giả kim (ngành giả khoa học thời trung cổ)
• Đồng nghĩa: Medieval chemistry, hermeticism
• Ví dụ: Early chemists attempted to turn base metals into gold through alchemy.

/ˌtrænz.mjuːˈteɪ.ʃən/

• Nghĩa: Sự chuyển hóa, sự biến đổi từ dạng/chất này sang dạng/chất khác
• Đồng nghĩa: Transformation, alteration, conversion
• Ví dụ: The transmutation of common metals into gold was proven impossible by modern science.

/ɪnˈdʒiː.ni.əs/

• Nghĩa: Khéo léo, tài tình, thông minh và sáng tạo
• Đồng nghĩa: Clever, inventive, brilliant
• Ví dụ: He devised ingenious experiments to demonstrate the magnetic field of the Earth.

/ˌsuː.pəˈstɪʃ.ən/

• Nghĩa: Sự mê tín dị đoan, quan niệm mù quáng
• Đồng nghĩa: Myth, irrational belief, folklore
• Ví dụ: Sailors held the superstition that the smell of garlic could demagnetize a compass.

/pəˈlær.ə.ti/

• Nghĩa: Tính phân cực, cực tính (sự tồn tại của các cực đối lập)
• Đồng nghĩa: Polarization, magnetic orientation
• Ví dụ: Magnetic poles either attract or repel each other depending on their polarity.

/ˌiː.kwɪˈdɪs.tənt/

• Nghĩa: Cách đều nhau, có cùng khoảng cách
• Đồng nghĩa: Equally spaced, evenly distanced
• Ví dụ: Gilbert posited that distant stars are not equidistant from the Earth.

/ˈwɒb.əl/

• Nghĩa: Dao động, lắc lư, quay nghiêng ngả
• Đồng nghĩa: Sway, oscillate, teeter
• Ví dụ: He suggested that the Earth wobbles slightly on its rotational axis.

/ˌrev.əˈluː.ʃən.ər.i/

• Nghĩa: Mang tính cách mạng, có tính đột phá thay đổi hoàn toàn
• Đồng nghĩa: Groundbreaking, pioneering, transformative
• Ví dụ: His reliance on systematic experimentation was revolutionary for 16th-century science.